سایت آموزشی موسیقی نت به نت

فرمت صحیح بدن، برای نوازندگی سنتور - سایت آموزشی موسیقی نت به نت
فروشگاه

پست های آموزشی

پست آموزشی

فرمت صحیح بدن، برای نوازندگی سنتور

  • انتشار1399/10/14
  • 0 نفر
  • 0بازدید
فرمت صحیح بدن، برای نوازندگی سنتور

 

در فرایند آموزشی هر ساز در هر سبکی، چه کلاسیک چه سنتی چه محلی و در هر نوعی، چه کوبه ای چه بادی چه زهی؛ فرم دهی مطلوب به استایل بدن، نوع نشستن و در برگرفتن ساز، جزء اصلی ترین ارکان یادگیری به حساب می آید. بسیاری از هنرجویان گمان می کنند صرفا علاقه به یک ساز، برای نوازنده شدن کفایت می کند. و در پی این خیال، ساز را با فرم بدن خود هماهنگ می کنند. در حالی که استانداردها دقیقا بر عکس این قضیه را به هنرجو گوشزد میکند. یعنی «هنرجو می بایست فرم بدن خود را با استاندارهای نوازندگی هماهنگ نماید». در این مقاله قصد داریم این استانداردها را برای ساز سنتور شرح دهیم. همچنین خطاهایی که بعضا هنرجویان بدان عادت کرده اند را مورد بررسی قرار داده تا به نتیجه مطلوب برسیم. پس با ما همراه باشید.

 

استفاده از تجارب بزرگان سنتور نوازی

بزرگان عرصه سنتور نوازی از قدیم الایام تا به امروز، همواره بر این اصل تاکید داشته اند که فرم دهی استاندارد به اعضای بدن در ابتدای پروسه یادگیری، بر هر اصل دیگری مقدم است. وظیفه ما استفاده از این تجارب است. در واقع نتیجه سالها آزمون و خطای بزرگان موسیقی در اختیار ما قرار دارد و حیف است با عدم تمکین بر این تجارب، راه دراز نوازنده شدن خود را مخدوش و مبهم نماییم. به نقل یکی از شاگردان نورعلی خان برومند استاد برجسته سنتور، ایشان به هیچ عنوان سهل انگاری شاگردان را در زمینه رعایت فرم استاندارد بدن برنمی تافت و تا رعایت نکردن ریز این نکات تدریس را شروع نمی کرد. وی معتقد بود عدم رعایت این نکات، برابر است با هرز دادن آموزش ها و به تبع آن اتلاف بی ثمر وقت و انرژی. همانطور که می دانید فیزیک بدن انسان به صورت متحیر کننده ای انعطاف پذیر است و می تواند خود را با انواع شرایط گوناگون وفق دهد. پس اگر این زحمت را بکشیم و شرایط فیزیکی بدن خود را مطابق با استانداردهای سنتور نوازی در آوریم، از همان ابتدا سه بر صفر جلو خواهیم بود.

 

رعایت فرم صحیح و استاندارد بدن نوازنده، مقدم است بر دیگر موارد در شروع یادگیری ساز سنتور

 

حالت صحیح نشستن نوازنده پشت سنتور

حال که به اهمیت فرم دهی حالت بدن برای سنتور نوازی آگاه شدیم، نوبت به عملی نمودن این آگاهی است. یعنی رعایت یک سری اصول اولیه که در ادامه این متن به شرح آن می پردازیم. اجرای تمامی این نکات بسیار ساده است. اما این سادگی به معنای سهل انگاری در رعایت آنها نیست. آنقدر می بایست تکرار کنید و لجاجت به خرج دهید، تا سیستم فیزیولوژیک بدن شما تسلیم شده و خود را به حالت دلخواهتان در آورد.

 

صندلی مناسب برای سنتور نوازی

یادگیری هر کاری سختیهای اولیه خود را به همراه دارد. پس فعلا راحت طلبی را از ذهن خود دور کرده و مو به مو این نکات را اجرا نمایید. صندلی ای که قرار است روی آن بنشینید، می بایست صاف و بدون دسته باشد. به هیچ عنوان صندلی های راحتی، کاناپه و مبل های نرم و لاکچری به درد این کار نمی خورد. قرار نیست در اوایل کار هر طور که راحت هستید عمل کنید. یادت باشد که پس از تحمل سختی ها است که به آسانی می رسید.

 

حالت صحیح نشستن نوازنده پشت سنتور

روی صندلی بنشینید. کمر خود را صاف کنید. به پشتی صندلی تکیه ندهید. یک پای شما نیز باید جلوتر از پای دیگری باشد. برای افراد راست دست، پای چپ، یعنی پایی که در طرف سیمهای سفید است باید جلوتر قرار گیرد.

 

فاصله سنتور تا نوازنده

این قسمت توجه بیشتری را می طلبد. ابتدا مضراب ها را در دست بگیرید. در همان حالتی که روی صندلی نشسته اید، هر دو دست خود را در راستای پهلوها آزاد کنید. به طوری که کاملا عمود بر سطح زمین گردد. حال هر دو دست را از آرنج خم کنید تا زاویه ای نود درجه بین بازو و ساعد شما ایجاد شود. در این حالت، می بایست سر مضراب های شما از نظر طولی، درست به سیمهای خرک سوم سنتور برسد. و از نظر ارتفاع، به اندازه چهار انگشت با سیمها فاصله داشته باشد. حال برای مضراب زدن به خرکهای بالایی سنتور به جای اینکه دست خود را دراز کنید باید رو به سنتور خم شوید. فشار وزن شما روی همان پایی قرار خواهد گرفت که گفتیم جلوتر قرار دهید. همچنین برای مضراب زدن بر طرفین سنتور، نباید به سمت گوشه ها خم شوید. بلکه می بایست حول محور کمر خود بچرخید تا به پوزیسون هلی مختلف صدایی دسترسی داشته باشید.

خطای هنرجویان:

گاها دیده شده هنرجو با خوشحالی اعلام می کند که این اصول را به طور کامل یاد گرفته و اعمال می کند. اما وقتی از نزدیک مشاهده می کنیم، می بینیم که یک یا چند نکته از نکات ذکر شده را رعایت نکرده است. در واقع مضرابها بر روی خرک سوم قرار گرفته، ولی اشتباه او اینجاست که بازوهایش آنچنان که گفتیم عمود بر زمین نبوده، یا زاویه قائمه بین بازو و ساعد را لحاظ نکرده است.

 

ارتفاع میز سنتور

در گذشته برای مشخص کردن ارتفاع سنتور از سطح زمین، از استانداردهای عددی استفاده می کردند. مثلا استاد فرامرز پایور بهترین ارتفاع برای میز سنتور را ۹۰ سانتیمتر برای پایه های جلویی، و ۹۲ سانتیمتر را برای پایه های عقبی میز عنوان کرده بود. اما این طرح یک متغییر غیر قابل انکار داشت. آنهم ابعاد متفاوت هیکل و قد نوازندگان بود. از این رو همانطور که در پاراگراف قبلی اشاره کردیم، وقتی حالت نشستن خود را تنظیم و آرنج خود را قائمه کردید و مضراب ها هم به خرک سوم سنتور رسید؛ حال ارتفاع مضراب ها تا سیم سنتور باید به اندازه چهار انگشت تنظیم گردد. یعنی اگر این فاصله بیشتر بود باید ارتفاع میز را بلند تر کنید و بالعکس.

 

مضراب زدن به سه تار با انگشتان، خطاست و و ممکن است هنرجو را از مسیر صحیح خود در تقویت مچها خارج کند.

 

فرم دهی و تقویت مچ های نوازنده سنتور

از ضروری ترین فاکتورهای اولیه سنتور نوازی، همین مبحث تقویت مچ ها می باشد. مضراب می بایست با حرکات مچ بر روی سیمها فرود بیاید نه انگشتها. شاید بپرسید چرا؟ پاسخ واضح است. مضراب زدن شما باید صلابت و اقتدار داشته باشد. و این صفت نیک تنها در سایه استفاده از مچ ها میسور می گردد. انگشتها نمی توانند آنچنان که لازم است نیرویی بر سیمها وارد نمایند و از قدرت کافی در این زمینه برخوردار نیستند. پس وقتی استاد شما اصرار بر تقویت مچ ها دارد، برای خودتان و آینده حرفه ای شما است.

خطای هنرجویان:

بعضا دیده شده که هنرجو با استفاده از انگشت های خود مضراب می زند. این کار خطاست و می تواند هنرجو را از مسیر نوازندگی صحیح خارج کند. اکنون زمان تقویت مچ هاست. عجله نکنید! در آینده به کاربردهای اندک استفاده از انگشتها نیز خواهید رسید. همه چیز به نوبت.

 

سخن پایانی

هنرجویان عزیز! رعایت موارد ذکر شده به هیچ وجه دشوار نیست. در قالب متن شاید به نظر یک پروسه پیچیده و سخت به نظر برسد. اما در هنگام عمل در می یابید که اصلا اینگونه نیست. راز موفقیت شما رعایت همین نکات ریز اما کاربردی است. مقاله های دیگر موجود در وبسایت نت به نت را مشاهده و مطالعه بفرمایید. ما در اینجا به اهمیت رعایت اصول پرداختیم، شرح مفصل آنها را می توانید لابلای مقالات و ویدیوهای آموزشی سنتور این وبسایت بیابید. با آرزوی موفقیت روز افزون برای تک تک شما عزیزان هنر دوست.

 

گردآوری: مصطفی رسولیان

به فلم محمد حنطه ای

نظر دهید (برای اعضا)

به این مورد امتیاز بدهید

Captcha

نظرات (0)

تاکنون نظری ثبت نشده است.

0